Kaynakları
İnceleyin.
Yangın güvenliği tasarımında doğru bilgiye hızlıca ulaşmak kritik öneme sahiptir. Bu sayfada, yangın mühendisliğine dair standartlar, hesap yöntemleri ve teknik dokümanlara erişebilir; projelerinizde güvenli ve yönetmeliklere uygun çözümler geliştirebilirsiniz. Güncel kaynaklarla desteklenen bu içerikler, hem teorik hem uygulamalı bilgiyi bir araya getirir.
Yangın Standartları
Eurocode
Eurocode yapılarda EN standartlarında ki çelik, beton, ahşap ve duvar yapısal yangın tasarımlarını kapsar. Tasarımcıların mevcut İngiliz standartlarına kıyasla daha sofistike tasarım yöntemleri sağlayan bu kodların kullanımı hakkında acil eğitime ihtiyaçları vardır.
BS Standartları
BS 476, BS476-20 ve 21’de belirtilen ısıtma ve basınç koşulları uygulandığında yapıların yüke maruz kalan elemanlarının yangın dayanımını belirleyen prosedürleri açıklar. Bu standartlar yük altındaki malzemeler için malzeme seçimi ve/veya dizaynı ve yapısı, yükleme ve kısıtlama koşulları, ekipman, prosedürler ve ölçütler için gereklilikleri sağlar. Metotlar kirişlere, kolonlara, döşemelere, çatı katlarına ve duvarlara uygulanabilirdir.
Avrupa Standartları
EN 13381-4: Yapı elemanlarının yangın dayanımına katkısını belirlemek için test yöntemleri. Çelik elemanlara uygulanan reaktif olmayan (püskürtme sıva/yanmaz panel) koruma
Alman Standartları
ABD Standartları
Standartlar yangın geçiren ürünler için can güvenliği, suç önleme, enerji verimliliği, ortam güvenliği, mal varlığı ve tesislerin güvenliği, yaşam alanları ve iş yerleri güvenliği ile diğer alanların standartlarını, şartnamelerini geliştirir ve yayınlar.
Endüstri Standartları
API 2218: “Petrol ve Petrokimya İşleme Tesislerinde Yangın Önleyici Uygulamalar” petrokimya ve rafineri tesislerinin yangın durumunda oluşan kayıpları önlemek, sınırlandırmak için tasarlanmış olan yangın koruma sistemlerinin seçimi, uygulanması ve bakımı için iyi bir temel sağlar.
Yangın Çeşitleri
Selülozik Yangın
- Yangın yükü: ahşap, pamuk vb, çok katlı binalar ve ofis içerisi gibi yerlerde
- Standart sıcaklık eğrisine dayanan Zaman-Sıcaklık eğrisi dört (4) saat sonra yaklaşık 1731°F (944°C) ‘e ulaşır.
- Isı şiddeti = 110 -130 kW/m2.
Hidrokarbon Yangınları (Pool Fire)
BS 476 Apendix D (Hidrokarbon Test Koşulları), UL 1709 (Rapid rise pool fire), ASTM 1529
- Yangın Yükü: Madeni yağ rafinerileri ve petrokimya tesislerinde işlenen hidrokarbonlar and HC-ürünleri
- Zaman-Sıcaklık Eğrisi 5 dakika içerisinde 2000°F (1093°C)’e çıkar.
- Isı şiddeti = 200-230 kW/m2.
Hidrokarbon Yangınları (Jet Fire)
- Yangın yükü: doğal gaz veya ham petrol – açık platformlarda olduğu gibi
- Zaman-Sıcaklık eğrisi akış hızı >160 kms/hr olan bir yangın yükünde sıcaklık yaklaşık 2300°F (1260°C) ‘e ulaşmaktadır.
- Isı şiddeti = 300-320 kW/m2.
- Bu durumda, jet-fire koşulları 5 dakika içindir ve geri kalan yangın koşulları hidrokarbon pool-fire yangınına bağlı koşullardır.
Zaman Sıcaklık Eğrileri
Selülozik Yangın Eğrisi (Standart Selülozik Eğri)
Hidrokarbon Yangın Eğrisi
Hidrokarbon Yangın Eğrisi (Geliştirilmiş)
RABT ZTV Yangın Eğrisi (Tünel)
RWS Yangın Eğrisi (Tünel)
RWS yangın eğrisinin sıcaklık gelişimi aşağıdaki yönergeler tarafından tarif edilmiştir:
Kesit Faktörü
( HP/A)
HP/A KESİT FAKTÖRÜ


Kutu koruması halinde, Hp aşağıda gösterilen çelik profilin mümkün olan en ufak boyutlardaki dikdörtgen veya kare kaplamasının iç kenar uzunlukları toplamıdır. (dairesel içi boş kesitler hariç). Hp hesaplanırken yangın dayanımlı duvar veya kata temas eden bölümler veya bitişik bölümler göz ardı edilir.

HP/A Hesaplama Methodu

Kutu koruması halinde, Hp aşağıda gösterilen çelik profilin mümkün olan en ufak boyutlardaki dikdörtgen veya kare kaplamasının iç kenar uzunlukları toplamıdır. (dairesel içi boş kesitler hariç). Hp hesaplanırken yangın dayanımlı duvar veya kata temas eden bölümler veya bitişik bölümler göz ardı edilir.

Yangın dayanımı zaman birimiyle ifade edildiğinden yangın direncine katkıda bulunan faktörlerden biri çelik elemanının ısıtma oranıdır. Bu çökme (veya limit) sıcaklığına ulaşmak için gerekli zamanı belirler ve profilin ölçülerine göre farklılık gösterir. Ağır kesitli çelikler hafif ince bir kesitteki çeliğe göre daha yavaş ısınacaktır. (böylece daha yüksek bir yangın dayanımına sahiptir). Bu büyük etki “Kesit Faktörü” (Hp/A) kavramı içerisinde belirtilir.
- Alevlere maruz kalan çeliğin çevresi – Hp (m)
- Profilin kesit alanı – A (m2)
W/D, A/P, M/D Hesaplamaları
W/D, A/P ve M/D oranları yangından korunma amacı için yapısal çelik elemanlarının boyutlandırılmasına yönelik bilgi sağlamaktadır. Bu bilgiler yangın tasarımları için uygulanacak minimum çelik ölçülerini belirler. Yapı tasarımı için uygulanacak çeliğin W/D, A/P veya M/D oranları test numunesine ait değerlerden daha yüksekse yangın dayanımlı sayılabilir. Aksi taktirde yanından korunma malzemesi ile kaplanma ihtiyacı vardır.
W/D, M/D ve A/P oranları nasıl kullanılır?
Çelik Kesitlerinde Yangın Yükleri
KRİTİK SICAKLIK VE YÜK

Sıcaklık Etkisi
Kritik sıcaklık bir yapı elemanının verilen yük seviyesine göre yapı çelik elemanında oluşması beklenen bozulmanın sıcaklığıdır. Ortak test programları ve araştırmalar yangın esnasında çelik yapı elemanının kesitinin yangın performansı üzerinde belirgin bir etkisinin olduğunu göstermektedir. Temel yüksek sıcaklık mukavemet eğrisi, laboratuvarlarda test örneklerinin tamamının homojen bir sıcaklık ve eksenel olarak yüke maruz bırakılarak test edilmesiyle oluşturulmuştur.
Yük Etkisi
20˚C’de yükleme kapasitesi


